Menslike element vier hier hoogty
Vir Joan Adonis is die grootste bron van trots in haar werk by Groot Phesantekraal in Durbanville een ding: “Onse mense!”
Nou 46, het Adonis ongeveer die helfte van haar lewe op die plaas gewerk en haar hele lewe in Durbanville gewoon. Sy dien as voorman, lei die vroulike werksmag, en is ook blokvrou en hoof van die plaas se slaghuis.
“Wat is jou werk sonder dié saam met wie jy werk?” sê sy. “Van Oubaas en Ronelle as hoofbewaarders, wat my soveel geleer het, tot kollegas wat oor die jare familie geword het.”
Sy sê die span deel ’n gemeenskaplike doel: om Groot Phesantekraal se reputasie as een van Suid-Afrika se beste presterende plase te bou en te handhaaf.
Groot Phesantekraal, net buite Durbanville geleë, dateer uit 1698 en is al meer as ’n eeu in die Brink-familie. Vandag verteenwoordig André (ook bekend as Oubaas) Brink en sy seuns, Rennie en Jeandré, die vierde en vyfde geslagte op die plaas.
André hou toesig oor die strategiese rigting van die besigheid. Rennie bestuur die graan- en wynafdelings, terwyl Jeandré verantwoordelik is vir die vee-aktiwiteite en die plaas se voerfabriek. André se vrou, Ronelle, lei bemarking, administrasie en wynuitvoere. Hulle word ondersteun deur ’n span van 110 werknemers.
Die plaas het verskeie bedryfs-toekennings ontvang. André is deur Agricultural Writers SA as Suid-Afrika se Boer van die Jaar vir 2024 aangewys. In 2022 is Groot Phesantekraal bekroon as Graan SA se Graanprodusent van die Jaar, en in 2015 het dit die Protein Research Foundation se kanola-opbrengskompetisie gewen.
Ten spyte van hierdie prestasies, bly Brink gefokus op langtermyn-volhoubaarheid en kontinuïteit. Hy meet sukses deels aan sy kinders se toewyding aan die familie-onderneming en hul rol in die uitbreiding daarvan.
Hy plaas ook sterk klem op die ekonomiese bemagtiging van werkers en die omliggende gemeenskap, en sien sukses as die skep van ’n inklusiewe en volhoubare landbou-onderneming.
Volgens Adonis word hierdie benadering weerspieël in die kultuur op die plaas. “Dit is ’n hegte span,” sê sy. “Ek is trots om hier te werk. Ons almal is.”
Sy het 25 jaar gelede by Groot Phesantekraal aangesluit as ’n wingerdewerker. “Ek onthou dit was September en my baba was net een jaar oud,” sê sy. Voor dit het sy vir sowat 12 jaar by ’n plaaslike slagter gewerk—ervaring wat haar later na die plaas se slaghuis gelei het.
“Ek het begin help en nou lei ek. Vandag ken ek elke snit soos my broek se sak. Ek weet ook watter die lekkerste is,” sê sy.
Haar werk wissel van die maak van boerewors en patties tot die verwerking van hele diere vir groter kliënte. “Dit is my passie,” sê sy.
Adonis onthou dat die plaas nog besig was om sy wingerde te ontwikkel toe sy begin het. “Oubaas en Ronelle het eers in die laat 1990’s begin plant,” sê sy. “My hoofwerk was om te help om die wingerde te laat groei. Hulle was nuut, ek was nuut. Dit is iets wat ek altyd sal waardeer.”
Sedertdien het die plaas aansienlik uitgebrei. Onder leiding van André Brink sedert 1996 het dit van 350 hektaar tot 4 650 hektaar gegroei, insluitend gehuurde grond. Bedrywighede sluit nou wynproduksie, kleingrane, vee en ’n voerfabriek in. Die plaas ondersteun 3 500 Dohne Merino-ooie, ’n Hereford-kudde van 400 en 180 hektaar wingerde.
Werk in die landbou bring uitdagings mee, sê Adonis, veral die onvoorspelbaarheid van die natuur. “Om te boer verg geduld—nie net met jouself nie, maar ook met ander en met die natuur,” sê sy. “Daar is baie uitdagings, maar dit is hoe jy dit hanteer wat saak maak.”
Een van haar trotsste oomblikke was toe sy as voorman aangestel is—’n rol wat voorheen deur mans beklee is. “Ek was heeltemal oorbluf,” sê sy. “Maar ek het die geleentheid gekry om bestuurskursusse by te woon, en ek het dit laat werk.”
Sy glo persoonlike groei hang af van beide geleentheid en toewyding. “Niemand weet alles op dag een nie,” sê sy. “Maar as mense bereid is om in jou te belê, moet jy jou deel doen.”
Buite werk is Adonis aktief betrokke by haar kerkgemeenskap. Sy het voorheen Sondagskool gegee en sing nou in die koor. “Ons het selfs by Solly Philander se onlangse gedenkdiens gesing,” sê sy.